Home हेल्थ रात्रंदिवस झोप येणे, हा आळस नाही तर आजाराची लक्षणे: इडिओपॅथिक हायपरसोमनिया, ज्यामध्ये 14 तास झोपल्यानंतरही पूर्ण होत नाही झोप

रात्रंदिवस झोप येणे, हा आळस नाही तर आजाराची लक्षणे: इडिओपॅथिक हायपरसोमनिया, ज्यामध्ये 14 तास झोपल्यानंतरही पूर्ण होत नाही झोप

0
रात्रंदिवस झोप येणे, हा आळस नाही तर आजाराची लक्षणे:  इडिओपॅथिक हायपरसोमनिया, ज्यामध्ये 14 तास झोपल्यानंतरही पूर्ण होत नाही झोप

3 दिवसांपूर्वी

  • कॉपी लिंक

तुमच्यासोबत किंवा तुमच्या मित्रांपैकी कोणासोबत असे घडते का, की तुम्ही जेव्हाही बघता तेव्हा तुम्हाला झोप येत असते? रात्रभर झोपूनही दिवसा झोपल्यासारखं वाटतं. म्हणजेच तुम्ही कितीही तास झोपले, तरी तुमची झोप कधीच पूर्ण होत नाही.

सतत झोपणारी ही व्यक्ती आळशी आहे, असे तुम्हाला वाटते का? सत्य हे आहे की हा आळस नसून एक दुर्मिळ झोपेचा विकार आहे. ही एक गंभीर आरोग्य स्थिती आहे.

अमेरिकेतील नॉर्थ कॅरोलिना येथील 26 वर्षीय मॉडेल ॲलिसा डेव्हिस हिलाही असाच झोपेचा विकार होता. ती 12 ते 14 तास झोपायची, पण तिचा आळस काही जात नव्हता. याबाबत डॉक्टरांचा सल्ला घेतला असता डॉक्टरांनी तिला जास्त पाणी आणि कॉफी पिण्याचा सल्ला दिला. पण तरीही झोप काही गेली नाही. सर्वांनी तिला आळशी मानले आणि ती स्वतःला ही तशीच समजू लागली.

परिस्थिती अत्यंत गंभीर झाल्यावर न्यूरोलॉजी तज्ज्ञ आणि झोप तज्ज्ञ डॉक्टरांनी तिची तपासणी केली. तिच्या स्थितीचे कारण इडिओपॅथिक हायपरसोमनिया नावाचा आजार असल्याचे आढळून आले. हा एक दुर्मिळ झोपेचा विकार आहे.

आज ‘ सेहतनामा ‘ मध्ये आपण हा दुर्मिळ झोपेचा विकार, इडिओपॅथिक हायपरसोमनियाबद्दल बोलू. तुम्ही हे देखील शिकाल की-

  • इडिओपॅथिक हायपरसोमनिया कोणाला होतो आणि का?
  • या विकारामुळे कोणत्या प्रकारच्या समस्या उद्भवू शकतात?
  • इडिओपॅथिक हायपरसोमनिया कसा बरा होऊ शकतो?

इडिओपॅथिक हायपरसोमनिया म्हणजे काय?

हा एक दुर्मिळ झोपेचा विकार आहे. यामध्ये सतत थकवा जाणवतो आणि रात्रभर झोप झाल्यानंतर तुम्ही जेव्हा उठता तेव्हा तुम्हाला पुन्हा झोपल्यासारखे वाटते. हायपरसोमनियाने ग्रस्त व्यक्ती इतक्या तीव्र बेशुद्धीने झोपी जाते की तिला त्याच क्षणी काही मिनिटे ते काही तास झोपावे लागते.

  • या झोपेमागील कारण झोपेची कमतरता किंवा मानसिक आरोग्याची कोणतीही स्थिती नाही.
  • साधारणपणे, पौगंडावस्थेच्या शेवटच्या वर्षांत किंवा प्रौढत्वाच्या सुरुवातीच्या वर्षांत ही समस्या उद्भवू शकते.
  • लोक जास्त झोपेचा संबंध आळशीपणाशी जोडतात आणि आरोग्याची स्थिती म्हणून न पाहता, हे ओळखण्यासाठी कित्येक आठवडे किंवा महिने लागतात.

हा रोग किती दुर्मिळ आहे?

  • या आजाराने ग्रस्त लोकांची नेमकी संख्या निश्चित करणे कठीण असल्याचे तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे.
  • नॅशनल स्लीप फाऊंडेशननुसार, दर 10 लाख लोकांपैकी 20 ते 50 लोक या झोपेच्या विकाराने ग्रस्त आहेत.

दिल्लीचे वरिष्ठ फिजिशियन डॉ. बॉबी दिवाण यांच्या मते, या झोपेचा विकार समजून घेण्यासाठी आणि त्यावर उपचार करण्यासाठी वैद्यकीय शास्त्राला अजूनही खूप संशोधन करावे लागेल.

इडिओपॅथिक हायपरसोमनियाची मुख्य लक्षणे कोणती आहेत?

त्याचे सर्वात सामान्य लक्षण म्हणजे दिवसा जास्त झोप येणे. ही झोप इतकी जोरदार येते की माणसाला झोप घेतल्याशिवाय राहणे जवळजवळ अशक्य होते.

जर एखाद्या व्यक्तीने डुलकी घेतली, तर ती काही मिनिटांऐवजी काही तास टिकते. बहुतेक रुग्णांची अशी तक्रार असते की झोप घेतल्यानंतरही त्यांना ताजेतवाने वाटत नाही आणि सतत थकवा आणि आळस येतो.

या स्लीप डिसऑर्डरने ग्रस्त असलेले लोक 24 तासांत 12 ते 14 तास झोपतात.

स्लीप फाउंडेशनच्या मते, इडिओपॅथिक हायपरसोमनियाने ग्रस्त असलेल्या 35 ते 70 टक्के लोकांना स्लीप इनर्शियाचा अनुभव येतो. स्लीप इनर्शियात, जागे झाल्यानंतरही व्यक्तीला चिंताग्रस्त आणि गोंधळलेले वाटते.

याशिवाय या आजाराने ग्रस्त असलेल्यांना इतरही काही लक्षणे दिसू शकतात. खाली दिलेल्या ग्राफिकवरून समजून घ्या-

इडिओपॅथिक हायपरसोमनिया का होतो?

या स्लीप डिसऑर्डरमागील नेमकी कारणे अद्याप कळू शकलेली नाहीत, परंतु अभ्यासात खालीलपैकी काही कारणे समोर आली आहेत –

अनुवांशिक कारणांमुळे असू शकते

नॅशनल लायब्ररी ऑफ मेडिसिनमध्ये प्रकाशित केलेल्या अभ्यासानुसार, इडिओपॅथिक हायपरसोमनियाने ग्रस्त असलेल्या 50 टक्क्यांहून अधिक लोकांना त्यांच्या कौटुंबिक इतिहासात झोपेचा विकार किंवा तत्सम मध्यवर्ती विकार आहे. यामागे जेनेटिक्स हे सर्वात मोठे कारण असल्याचा निष्कर्ष काढण्याइतका हा डेटा मोठा नसला तरी यामागे आनुवंशिकता हे एक मोठे कारण असू शकते, असे तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे.

मज्जासंस्थेच्या बिघडलेल्या कार्यामुळे

नॅशनल लायब्ररी ऑफ मेडिसिनमध्ये प्रकाशित झालेल्या अभ्यासानुसार, मज्जासंस्थेतील बिघडलेले कार्य देखील या झोपेच्या विकाराचे कारण असू शकते, कारण यामुळे डोकेदुखी आणि शरीराच्या तापमानात बदल होतो. ही दोन्ही कार्ये मज्जासंस्थेशी संबंधित आहेत.

रोगप्रतिकारक शक्तीतील बदलांमुळे हा झोप विकार होऊ शकतो

काही लोकांमध्ये, विषाणू संसर्गानंतर इडिओपॅथिक हायपरसोमनियाची लक्षणे दिसतात. संशोधकांनी यामागचे कारण शोधण्याचा प्रयत्न केला, तेव्हा त्यांना आढळून आले की रोगप्रतिकारक शक्तीतील बदल देखील या झोपेच्या विकाराचे कारण असू शकतात.

चेतापेशींचे अतिसक्रियीकरण

नॅशनल लायब्ररी ऑफ मेडिसिनमध्ये प्रकाशित झालेल्या अभ्यासानुसार, जेव्हा लोकांच्या चेतापेशी जास्त प्रमाणात सक्रिय होतात, तेव्हा त्यांना या झोपेच्या विकाराचा त्रास होऊ शकतो. जर मज्जातंतू खूप वेगाने काम करत असतील, तर त्यांना अधिक विश्रांतीची आवश्यकता आहे. त्यामुळे तुम्हाला पुन्हा पुन्हा झोप येते.

इडिओपॅथिक हायपरसोमनियाचे निदान कसे केले जाते?

या दुर्मिळ झोपेच्या विकाराचे निदान करण्यासाठी डॉक्टर व्यक्तीची लक्षणे, वैद्यकीय इतिहास आणि कौटुंबिक रोगाचा इतिहास यांचा तपशील घेतात. ते तुम्हाला झोपेची डायरी बनवण्यास सांगू शकतात, ज्यामध्ये झोपेची वेळ आणि तासांची नोंद करावी लागते.

याशिवाय डॉक्टर पॉलिसोमनोग्राफी टेस्ट करतात. यामध्ये व्यक्तीच्या झोपेचा पॅटर्न आणि झोपेचा दर्जा तपासला जातो आणि त्याचे विश्लेषण केले जाते.

एकदा रोगाचे योग्य निदान झाल्यानंतर, डॉक्टर उपचार सुरू करतात –

  • यामध्ये काही थेरपीसह औषधे दिली जाते. प्रत्येक रुग्णाच्या स्थितीनुसार उपचार वेगवेगळे असू शकतात.
  • डॉक्टर बहुतेक लोकांना त्यांच्या जीवनशैलीत बदल करण्याचा सल्ला देतात.
  • त्यांना पौष्टिक आहार घेण्याचा, मानसिक क्रियाकलापांपासून दूर राहण्याचा आणि वेळेवर झोपण्याचा सल्ला दिला जातो.

इडिओपॅथिक हायपरसोमनिया ग्रस्त लोकांसाठी 4 महत्वाच्या टिपा

धोकादायक कामांपासून दूर राहा: अशी काही कार्ये आहेत, ज्यात खूप लक्ष आणि सतर्कता आवश्यक आहे. म्हणून, या झोपेच्या विकाराने ग्रस्त असलेल्यांनी कार चालवणे, अवजड यंत्रसामग्रीवर काम करणे किंवा इतर जोखमीची कामे करणे टाळावे.

कामासाठी जास्त वेळ मागा: तुम्हाला थकवा जाणवत असेल, तर ऑफिस किंवा शाळेचे काम पूर्ण करण्यासाठी जास्त वेळ मागा. त्यामुळे तुमच्या आजारपणामुळे काम पूर्ण करण्यासाठी तुम्हाला जास्त वेळ लागेल, याची जाणीव समोरच्या व्यक्तीला होईल.

कौशल्याची मदत घ्या: इडिओपॅथिक हायपरसोमनियाने ग्रस्त असलेल्या लोकांना त्यांचे काम करण्यासाठी विशेष कौशल्ये शिकवली जातात, ज्यामुळे त्यांची उत्पादकता वाढू शकते.

डॉक्टरांकडे पाठपुरावा करण्याचे सुनिश्चित करा: तज्ञ म्हणतात की, इडिओपॅथिक हायपरसोमनियाने ग्रस्त असलेल्यांनी दर 6 ते 12 महिन्यांनी त्यांच्या डॉक्टरांचा पाठपुरावा केला पाहिजे. या काळात औषधे आणि थेरपीमुळे झोपेच्या विकाराची स्थिती बदलली असेल, तर त्यानुसार औषधात बदल करता येतात.

Source

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here