Home Blog Cancer Awareness | कर्करोग म्हणजे मृत्यु ! हे चुकीचे आहे

Cancer Awareness | कर्करोग म्हणजे मृत्यु ! हे चुकीचे आहे

0


कर्करोग म्हणजे मृत्यु ! हे चुकीचे आहे

कर्करोग हे जागतिक स्तरावर मृत्यूचे दुसरे प्रमुख कारण आहे, परंतु वैद्यकीय प्रगतीमुळे उपचार करणे सोपे झाले आहे. कर्करोग म्हणजे मृत्यू हा जुना समज आता बदलत आहे. ‘लोकांनी कॅन्सरला घाबरण्याची गरज नाही’, डॉ. अमोल डोंगरे, ऍलेक्सिस हॉस्पिटलचे कॅन्सर स्पेशालिस्ट (मेडिकल ऑन्कोलॉजिस्ट) म्हणाले.

कर्करोग हे जागतिक स्तरावर मृत्यूचे दुसरे प्रमुख कारण आहे, परंतु वैद्यकीय प्रगतीमुळे उपचार करणे सोपे झाले आहे. कर्करोग म्हणजे मृत्यू हा जुना समज आता बदलत आहे. ‘लोकांनी कॅन्सरला घाबरण्याची गरज नाही’, डॉ. अमोल डोंगरे, ऍलेक्सिस हॉस्पिटलचे कॅन्सर स्पेशालिस्ट (मेडिकल ऑन्कोलॉजिस्ट) म्हणाले. नागपुरात त्याच्या उपचारासाठी जगातील सर्व सुविधा उपलब्ध आहेत, असा विश्वास त्यांनी व्यक्त केला. नियमित व्यायाम, संतुलित आहार आणि तंबाखूचे सेवन न केल्यानेही हा आजार टाळता येतो.

कर्करोग म्हणजे काय?

जेव्हा शरीरातील पेशी असामान्यपणे वाढू लागतात आणि विभाजित होतात तेव्हा कर्करोग होतो. जेव्हा एखाद्याला कर्करोग होतो तेव्हा पेशी त्यांचे कार्य करणे थांबवतात. जुन्या आणि खराब झालेल्या पेशी मरण्याऐवजी जिवंत राहतात आणि गरज नसतानाही नवीन पेशी तयार होतात. या अतिरिक्त पेशी अनियंत्रितपणे विभाजित होतात, परिणामी ट्यूमर तयार होतो. बहुतेक कर्करोग ट्यूमरमुळे होतात परंतु प्रत्येक ट्यूमर हा कर्करोग नसतो. ब्लड कॅन्सर हा ट्यूमर नाही. कर्करोग शरीराच्या कोणत्याही भागात विकसित होऊ शकतो.

सहसा ते आसपासच्या ऊतींमध्ये पसरते. असामान्य आणि खराब झालेल्या कर्करोगाच्या पेशी शरीराच्या इतर भागांमध्ये पोहोचतात आणि नवीन घातक आणि घातक ट्यूमर तयार करण्यास सुरवात करतात. स्तनाचा कर्करोग, गर्भाशयाचा कर्करोग, त्वचेचा कर्करोग, फुफ्फुसाचा कर्करोग असे शंभरहून अधिक प्रकारचे कर्करोग आहेत. या सर्व कर्करोगाची लक्षणे आणि चाचण्या एकमेकांपेक्षा भिन्न आहेत.

विशिष्ट उपचार प्रोटोकॉल

डॉ.अमोल डोंगरे सांगतात की, कॅन्सरवर प्रामुख्याने केमोथेरपी, रेडिएशन आणि सर्जरीद्वारे उपचार केले जातात. त्याच्या उपचारासाठी एक विशिष्ट प्रोटोकॉल आहे असे घडत असते, असे घडू शकते. विशेष बाब म्हणजे नागपुरात आणि विशेषत: ऍलेक्सिस हॉस्पिटलमध्ये कर्करोगाचे सर्व आधुनिक उपचार एकाच ठिकाणी शक्य आहेत. रेडिएशन 3 डीसीआरटी, आयएमआरटी, आयजीआरटी सारखे अत्याधुनिक तंत्र देखील रेडिएशन पद्धतींमध्ये लक्ष्यित आणि इम्युनोथेरपी आले आहेत.

कर्करोगाची लक्षणे

सर्व कर्करोगाची लक्षणे एकमेकांपासून वेगळी असतात. कॅन्सरची काही सामान्य लक्षणे म्हणजे अचानक वजन कमी होणे, खूप थकवा येणे, गुठळ्या होणे, त्वचेत बदल, तीव्र वेदना, आतड्याची हालचाल आणि मूत्राशयाच्या कार्यामध्ये बदल, लिम्फ नोड्स सुजणे, अशक्तपणा इ. कर्करोगामुळे कॅन्सर का होतो यामागे कोणतेच कारण माहीत नाही. जरी काही घटक कर्करोग होण्याची शक्यता वाढवू शकतात. ज्यांच्या कुटुंबात कर्करोगाचा इतिहास आहे, त्यांनी अतिरिक्त खबरदारी घेताना तपासणी करणे आवश्यक आहे.

कर्करोगाचे लवकर निदान झाल्यामुळे वेळेत उपचारही सुरू करता येतात. तंबाखू चघळणे किंवा सिगारेट पिणे, वातावरणातील कार्सिनोजेन्सचा संपर्क, अन्नपदार्थ आणि विषाणू हे काही प्रमुख घटक आहेत ज्यामुळे कर्करोग होण्याची शक्यता वाढते.

कर्करोगाचे टप्पे

बहुतेक कर्करोगांमध्ये ट्यूमर असतो आणि ते चार टप्प्यात विभागले जातात. विभागले जाऊ शकते. कर्करोगाच्या या सर्व टप्प्यांवरून दिसून येते की कर्करोगाने किती गंभीर स्वरूप घेतले आहे.

स्टेज 1 : या स्टेजमध्ये ट्यूमर लहान असतो आणि कर्करोगाच्या पेशी फक्त एकाच भागात पसरतात.

दुसरा आणि तिसरा टप्पा : यामध्ये, ट्यूमरचा आकार वाढतो आणि कर्करोगाच्या पेशी जवळच्या अवयवांमध्ये आणि लिम्फ नोड्समध्ये पसरू लागतात.

चौथा टप्पा : हा कर्करोगाचा शेवटचा आणि सर्वात धोकादायक टप्पा आहे, ज्याला मेटास्टॅटिक कर्करोग असेही म्हणतात. या अवस्थेत कर्करोग शरीराच्या इतर भागांमध्ये पसरू लागतो.

कर्करोग बरा

दोडोंग्रे म्हणतात की, डॉक्टर शारीरिक लक्षणे आणि चिन्हे पाहून कर्करोगाचे निदान करण्याचा प्रयत्न करतात. रुग्णाचा वैद्यकीय इतिहास पाहिल्यानंतर शारीरिक तपासणी केली जाते. कर्करोगाचा संशय असल्यास क्ष-किरण, संगणकीय टोमोग्राफी, एमआरआय, अल्ट्रासाऊंड आणि फायबर-ऑप्टिक एन्डोस्कोपी चाचण्या आवश्यक असू शकतात. बायोप्सीद्वारे कर्करोगाचे स्टेजिंग सहजपणे केले जाते.

कर्करोग उपचार साधारणपणे, कर्करोगाच्या उपचारांमध्ये प्रामुख्याने शस्त्रक्रिया, केमोथेरपी, रेडिएशन, हार्मोन थेरपी, इम्युनोथेरपी आणि स्टेम सेल प्रत्यारोपण यांचा समावेश होतो. शस्त्रक्रिया डॉक्टर शस्त्रक्रियेद्वारे कर्करोगग्रस्त ट्यूमर, ऊतक, लिम्फ नोड्स किंवा इतर कर्करोगग्रस्त भाग काढून टाकण्याचा प्रयत्न करतात. काहीवेळा डॉक्टर या आजाराची तीव्रता जाणून घेण्यासाठी शस्त्रक्रियाही करतात. जर कर्करोग शरीराच्या इतर भागात पसरला नसेल, तर शस्त्रक्रिया हा सर्वोत्तम उपचार पर्याय आहे.

केमोथेरपी

केमोथेरपी अनेक टप्प्यात केली जाते. या प्रक्रियेत औषधांद्वारे कर्करोगाच्या पेशी नष्ट होतात. तथापि, उपचारांची ही पद्धत काहींसाठी खूप वेदनादायक आहे. त्याचे अनेक दुष्परिणाम देखील दिसून येतात, ज्यामध्ये केस गळणे प्रामुख्याने सामील आहे. अन्नासोबत इंट्राव्हेनस इंजेक्शनद्वारेही औषधे दिली जातात.

रेडिएशन थेरपी

रेडिएशनचा कर्करोगाच्या पेशींवर थेट परिणाम होतो आणि त्यांना पुन्हा वाढण्यापासून रोखते. या प्रक्रियेत, उच्च ऊर्जा कण किंवा लहरी वापरून कर्करोगाच्या पेशी नष्ट करण्याचा प्रयत्न केला जातो.

इम्युनोथेरपी

इम्युनोथेरपीमुळे रोगप्रतिकारक शक्ती कर्करोगाच्या पेशींशी लढण्यास सक्षम होते.

हार्मोन थेरपी

या थेरपीचा उपयोग हार्मोन्समुळे प्रभावित होणा:या कर्करोगांवर उपचार करण्यासाठी केला जातो. हार्मोन थेरपीमुळे स्तन आणि प्रोस्टेट कर्करोग मोठ्या प्रमाणात सुधारतो.

डॉ. अमोल डोंगरे

MBBS, MD, DM (Medical Oncology), Pediatric Oncology Fellowship
Medical Oncologist, Hemato Oncologist & Bone Marrow Transplant Physician
Alexis Multispeciality Hospital, Nagpur
0712-7120000



Source

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here