Home Blog Health | दारू आणि बदलती जीवनशैली यकृताला आजारी बनवते : डॉ. अमित गुल्हाने

Health | दारू आणि बदलती जीवनशैली यकृताला आजारी बनवते : डॉ. अमित गुल्हाने

0


दारू आणि बदलती जीवनशैली यकृताला आजारी बनवते : डॉ. अमित गुल्हाने

जीवनशैलीत बदल करून फॅटी लिव्हर बरा होऊ शकतो. प्रत्येक माणसाच्या निरोगी यकृतामध्ये थोड्या प्रमाणात चरबी असते, परंतु जेव्हा हे प्रमाण यकृताच्या एकूण वजनापेक्षा जास्त होते, तेव्हा ते समस्या निर्माण करते.अल्कोहोलच्या सेवनासोबत तळलेले आणि जंक फूडसारख्या गोष्टी खाल्ल्याने यकृत जड होते. अशा परिस्थितीत व्यक्तीच्या समस्या वाढू लागतात. मद्यपान आणि धूम्रपान बंद करण्यासोबतच आपण आहारातही बदल करू शकतो. अल्कोहोलिक यकृत रोग टाळू शकता.

काळ खूप वेगाने बदलत आहे. कालपर्यंत ज्याला दोष मानले जात होते, आज ती आधुनिक संस्कृती किंवा पक्ष संस्कृती आहे. परंतु व्यक्तीच्या शरीराची आणि त्याच्या अंतर्गत अवयवांची कार्यपद्धती बदललेली नाही, त्यांची कार्यपद्धती आजही तशीच आहे जी जन्माच्या वेळी किंवा आपल्या पूर्वजांच्या वेळी होती. बदलता काळ आणि ढासळत्या जीवनशैलीचा परिणाम शरीराच्या अवयवांच्या कार्यक्षमतेवर नक्कीच झाला आहे. त्यामुळे लहान वयातच लोक अनेक आजारांना बळी पडत आहेत. यकृत संबंधित रोगांचाही समावेश होतो. दारू आणि चुकीच्या खाण्याच्या वाढत्या प्रवृत्तीमुळे यकृत खराब झाले आहे. अॅलेक्सिस हॉस्पिटलचे गॅस्ट्रोएन्टेरोलॉजिस्ट आणि यकृत विशेषज्ञ डॉ. अमित गुल्हाने म्हणतात की यकृत, शरीरातील एक महत्त्वाचा अवयव ज्याला प्रयोगशाळा म्हणतात, कोलेस्ट्रॉल आणि रक्तातील साखर नियंत्रित करते, विषारी पदार्थ फिल्टर करते, पचनास मदत करते आणि संसर्ग नियंत्रित करते. म्हणूनच यकृताचे नुकसान शरीराच्या जवळजवळ सर्व भागांवर परिणाम करते.

यकृताचा आजार का होतो?
डॉ.गुल्हाणे म्हणतात की, यकृताच्या आजारांचे एक प्रमुख कारण म्हणजे दारू, जे यकृत सिरोसिसचे सर्वात सामान्य कारण आहे. परंतु गेल्या काही वर्षांत नॉन-अल्कोहोलिक फॅटी लिव्हर आजाराने ग्रस्त लोकांच्या संख्येत वाढ होत आहे. ही संख्या वाढण्याचे मुख्य कारण म्हणजे व्यक्तिमत्वातील अकार्यक्षमतेतील बदल आणि खाण्याच्या वाईट सवयी. मुळे लठ्ठपणा यासह इतर प्रकारच्या समस्या वेगाने वाढत आहेत. फॅटी लिव्हर हा यकृताच्या नुकसानाचा पहिला टप्पा आहे. या अवस्थेत, रुग्ण बरा होऊन निरोगी जीवन जगू शकतो, परंतु नंतरच्या टप्प्यात, यकृत फायब्रोसिस, यकृत सिरोसिस आणि यकृताचा कर्करोग देखील होऊ शकतो.घेऊ शकतो. फॅटी लिव्हरमध्ये यकृताच्या पेशींमध्ये जास्त चरबी जमा होते. या आजारामुळे यकृत नीट काम करू शकत नाही आणि अनेक समस्याही उद्भवू लागतात.

फॅटी लिव्हर बरा होऊ शकतो का?
जीवनशैलीत बदल करून फॅटी लिव्हर बरा होऊ शकतो. प्रत्येक माणसाच्या निरोगी यकृतामध्ये थोड्या प्रमाणात चरबी असते, परंतु जेव्हा हे प्रमाण यकृताच्या एकूण वजनापेक्षा जास्त होते, तेव्हा ते समस्या निर्माण करते.अल्कोहोलच्या सेवनासोबत तळलेले आणि जंक फूडसारख्या गोष्टी खाल्ल्याने यकृत जड होते. अशा परिस्थितीत व्यक्तीच्या समस्या वाढू लागतात. मद्यपान आणि धूम्रपान बंद करण्यासोबतच आपण आहारातही बदल करू शकतो. अल्कोहोलिक यकृत रोग टाळू शकता.

फॅटी यकृत रोग किती वेगाने वाढत आहे?
डॉ.गुल्हाणे सांगतात की आज दर 5 पैकी 1 व्यक्ती या आजाराला सामोरे जात आहे. उच्च कोलेस्टेरॉल पातळी, मधुमेह, स्लीप एपनिया, अंडरएक्टिव्ह थायरॉईड ही फॅटी लिव्हर डिसीजची काही कारणे असू शकतात. फॅटी लिव्हर रोगाचे दोन प्रकार आहेत नॉन-अल्कोहोलिक आणि अल्कोहोलिक फॅटी यकृत रोग. सुरुवातीला लोक याकडे लक्ष देत नाहीत. हे सुरुवातीलाच कळले तर निरोगी आयुष्य जगता येते. जास्त मद्यपान केल्याने यकृताच्या पेशी खराब होतात आहेत. जरी यकृत स्वतःला सावरते, परंतु जर कोणी जास्त दारू प्यायले तर ही क्षमता देखील संपते.

मुलांमध्येही या आजाराची लक्षणे वाढत आहेत का?
कोविडनंतर त्याची लक्षणे मुलांमध्येही दिसून येत आहेत. याचे सर्वात मोठे कारण म्हणजे मुले बाहेर खेळण्याऐवजी मोबाईल, टीव्ही आणि व्हिडीओ गेम्समध्ये मग्न असतात, त्यामुळे लठ्ठपणाची तक्रार खूप वाढली आहे. दुसरीकडे, केक, जंक फूड आणि कोल्ड्रिंक्स यांसारख्या प्रिझर्वेटिव्ह गोष्टींच्या सेवनामुळे त्यांच्यामध्ये फॅटी लिव्हरचे प्रमाण वाढत आहे. अशी लक्षणे 6 वर्षे ते 16 वर्षे वयोगटातील मुलांमध्ये दिसून येतात. लहान मुले असो वा प्रौढ, प्रत्येकाने ताजी फळे खावीत. प्रिझर्व्हेटिव्ह गोष्टींची कालमर्यादा माहीत नसल्यामुळे त्या आपल्या शरीरासाठी खूप धोकादायक असतात.

दारू किती सुरक्षित आहे?
शरीरातील अल्कोहोल कोणत्याही प्रमाणात सुरक्षित नसते. जेव्हा कोणी अन्नाशिवाय अल्कोहोलचे सेवन करते तेव्हा अल्कोहोलचे सर्वात जास्त नुकसान होते. एका युरोपियन अभ्यासानुसार, जर एखाद्या व्यक्तीने आठवड्यातून 5 दिवस सतत 90 मिली (45 ग्रॅम) अल्कोहोलचे सेवन केले तर 10 वर्षांत यकृत खराब होण्याची शक्यता असते. त्याचप्रमाणे, जर एखाद्या महिलेने आठवड्यातून सलग 5 दिवस 25 ग्रॅम अल्कोहोल घेतले तर, त्यामुळे त्याच वेळी त्याचे यकृतही खराब होऊ शकते. जर कोणी अनेक वर्षांपासून जास्त प्रमाणात मद्यपान करत असेल तर ते कमी करण्याचा किंवा बंद करण्याचा सल्ला दिला जातो.

त्याची लक्षणे कशी ओळखायची?
व्यक्तीला अशक्तपणा, थकवा, पोटाच्या एका बाजूला दुखणे, रक्तरंजित मल, भूक न लागणे, अस्वस्थ वाटणे अशी लक्षणे दिसल्यास त्वरित डॉक्टरांशी संपर्क साधावा. यकृत निरोगी ठेवल्यास विविध आजार टाळता येतात. लोकांना यकृताशी संबंधित आजार आणि खबरदारी याबाबत जागरुक राहावे लागेल.

या आजारावर औषध हाच पर्याय आहे का?
या आजारावर औषध हा एकमेव पर्याय नसल्याचे डॉ.गुल्हाणे स्पष्ट करतात. औषधासोबतच माणूस २ वेळा चांगला आहार घेऊन, सायकलिंग, चालणे, बॅडमिंटन यांसारखे रोज व्यायाम करून निरोगी राहू शकतो. वेळ मिळेल तेव्हा व्यायाम करावा. आपल्या दिनचर्येत त्याचा समावेश केला पाहिजे.

दारूच्या या आजारामुळे कोणाचेही आयुष्य खराब होत नाही, उलट संपूर्ण कुटुंबाचे नुकसान होते. यातून वाचवायचे असेल तर एका व्यक्तीच्या सुधारणेने ते शक्य होणार नाही, संपूर्ण कुटुंबाची मानसिकताही समजून घ्यावी लागेल. यामध्ये आपले सरकार दारूच्या जाहिराती बंद करणे, सोशल मीडियावर प्रसिद्धी होऊ न देणे आदी पावले उचलून आपल्याला मदत करू शकते.



Source

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here